Chọi Trâu

Bài viết sau đây là tài liệu của trang web www.thethao.vietnamnet.vn. Qúy độc giả có thể xem tài liệu này tại www.thethao.vietnamnet.vn

10:57' 14/02/2005 (GMT+7) (VietNamNet) - Năm gà nói chuyện... chọi trâu, một môn thể thao dân gian độc đáo ở Đồ Sơn vào ngày 9 tháng 8 âm lịch, nay đang được nhân rộng.

Ông Lưu Văn Lừng là một thành viên của"đoàn tàu không số" nổi tiếng trên "đường mòn Hồ Chí Minh trên biển" thời kháng chiến chống Mỹ. Ông còn là một tay luyện trâu chọi có tiếng ở Đồ Sơn (Hải Phòng).

Ông kể: "Chưa say chọi trâu thì chưa thể hiểu được tâm lý người luyện trâu. Vì say nên mới luyện được trâu, nếu không người ta rất dễ "cả thèm chóng chán". Luyện được một con trâu chọi là rất công phu.

"Dù ai buôn đâu bán đâu
Mồng Chín tháng Tám chọi trâu thì về
Dù ai buôn bán trăm nghề
Mồng Chín tháng Tám thì về chọi trâu"

Cái câu ca dao "Trâu ơi ta bảo trâu này..." được dân luyện trâu thêm cho cái đuôi: "Trâu có thích chọi ta bày cho trâu". Nhưng trước khi "bày cho trâu" thì phải có trâu đã. Trước mùa chọi trâu khoảng 3 tháng, người ta đi đến các địa phương có nhiều trâu tìm "đối tượng". Nhờ những kinh nghiệm trong nghề, con trâu ưng ý sẽ được chọn.

Người ta đánh giá về sừng, về chân cẳng, về vai, về cổ trâu... nghĩa là hoàn toàn dựa vào ngoại hình mà chọn. Ngoài ra, bằng những linh cảm chuyên môn, người chọn sẽ phát hiện ra những ưu điểm phù hợp ở đối tượng như có tính hung hãn, hiếu chiến... Nói tóm lại chuyện thắng thua ở bãi chọi hoàn toàn phụ thuộc vào "hội đồng tuyển chọn". Một con trâu ưng ý giá xấp xỉ 7 triệu đồng.

Luyện trâu khác hẳn luyện gà. Một trong những thủ thuật luyện gà là cho thi đấu "giao hữu" nhiều. Trâu thì không thế. Từ ngày được "chấm" đến ngày thi đấu chính thức của hội chọi, trâu không hề được thi đấu. Đây là cái khó của người có trâu. Họ không thể biết những miếng hay của con trâu, cũng không thể dự đoán kết quả thi đấu. Mọi chuyện trông vào bản năng của nó.

Cách luyện trâu cũng đơn giản nhưng phải làm đi làm lại nhiều lần để trâu thích nghi với chiến trận. Người ta nhốt trâu trong chuồng kín, cửa sổ có song sắt khoẻ được che kín. Thỉnh thoảng có người dắt con trâu khác đến trước chuồng mà "nghé ọ" kích thích trâu chọi. Rồi bất thình lình người ta mở tấm che ra cho trâu chọi thấy đối tượng khiến nó lồng lên.

Một thủ thuật khác là lấy băng ghi âm thu trong hội chọi trâu mở hết cỡ trên loa công suất lớn để trâu thích nghi với không khí đấu trường. Nếu không có thủ thuật này, khi ra sân chọi, trâu rất dễ bỏ chạy khi thấy người đông, âm thanh náo nhiệt. Cách luyện trâu chỉ có 2 thủ thuật đó.

Vấn đề còn lại là chăm sóc. Cỏ cho trâu ăn phải kén loại cỏ ngon, nhiều dinh dưỡng. Trâu còn được ăn thêm những thứ giàu vitamin. Riêng chuyện chăn dắt cũng rất cẩn thận. Bãi chăn thả phải được thay đổi thường xuyên đề phòng các chủ trâu khác rắc thuốc... ám hại. Cỏ cắt về cũng được rửa rất sạch để nếu có thuốc độc (!) thì thuốc sẽ trôi đi. Giáp ngày thi đấu, trâu được canh phòng nghiêm ngặt, đề phòng những chủ trâu khác cử "quân do thám" tìm cách ám hại (!).

"Thích thì chơi chứ không có chủ trâu nào nghĩ đến chuyện lời lãi" - ông Lưu Văn Lừng xác nhận. "Trâu thua hay trâu thắng đều sẽ xả thịt sau thi đấu. Trâu thua xả đã đành vì trâu đã bỏ chạy một lần, lần sau cứ vào bãi là bỏ chạy, còn dùng để kéo cày thì người ta rất ngại. Hung hãn như trâu chọi mà dùng vào việc nhà nông có khi tai hoạ.

Trâu chiến thắng được xả thịt chia cho dân làng là chuyện tất nhiên, một tục lệ ở Đồ Sơn. Một cách chia vui với mọi nhà. Chính vì thế, sau khi nhận giải thưởng, tính toán chi li, tôi còn "lõm" mất 3 triệu đồng. Thua thiệt thế nhưng không ai phàn nàn, mùa sau lại chơi tiếp".

Hải Dương

Những hình ảnh sau đây được đăng trên báo thanhnien Online
Năm 2004 có khoảng 20 ngàn người tham dự buổi lễ hội chọi trâu tại Đồ Sơn, Hải Phòng. Ngày lễ đựơc tổ chức vào 23 tháng 9 Dương lịch (mùng 9 tháng 8 âm lịch )
Có khoảng 15 trận chung kết với nhiều kiểu cách và lễ phục.
Những hình ảnh sau đây đựơc anh Lưu Quang Phổ của báo Thanhniên Online đăng tải.


Rước trâu vào trận

Có khoảng 25 ngàn người tham dự trong năm nay.


Ông xã trưởng Đồ Sơn bắt đầu buổi lễ

Làm cho trâu hăng tiết


Dẫn trâu vào trận


Kên nhau


Húc lên


Thế cọp vồ


Con này phá tung rào


Ngã nhào


Chiến thắng


Rất buồn khi trâu chết


Lôi bại tướng ra ngoài


Kết thúc đời trâu




Trở về trang Đá Gà